على صدرايى خويى
1734
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه عمومى آيت الله العظمى گلپايگانى قم ( فارسى )
كه مختوم است بقصيده يى كوتاه درمدح شاه نعمة الله يزدى معروف به باقى نواده شاه نعمة الله ولى و ثناى شاه طهماسب صفوى و از آنهاست : اختر برج سعادت آفتاب بى زوال * شاه باقى نعمة الله نور چشم انس وجان اينچنين شاهى كه وصفش شمه يى گفتم بود * خلق عالم تابعش او تابع صاحبقران مؤلف درين كتاب مسائلى طرح كرده و جواب هر يك را بطرق مختلف مذكور داشته و در تاريخ ختم كتاب گفته است : شد تمام اين كتاب و هست اميد * كه در آيد به چشم اهل نظر سعى كردم بسى و كوشيدم * تا ز تاريخ باشدش زيور آخر الامر يافتم تاريخ * هم بتوفيق خالق اكبر « راستى در حساب » تاريخ است * در همه كار راستى بهتر 946 . ( احمد گلچين معانى ) [ نسخه هاى خطى فارسى ، منزوى 1 / 170 الذريعة 7 / 224 كتابخانه جامع گوهرشاد 3 / 1113 فهرست آستان قدس 8 / 142 - 145 ] 5293 ) نسخه شماره : 2 / 689 - 159 / 4 آغاز : بسمله رب وفقنى لاتمامه نحمدك يا اسرع الحاسبين ونشكرك يا محاسب يوم الدين . . . بعد از حمد و سپاس وشكر بى حد وقياس تصوير ضمير منير اكسير تأثير ارباب فضل و كمال انجام : اين است خلاصه آنچه در باب حساب از كتب متفرقه درين كتاب جمع نموده اميدوارست كه منظور نظر كيميا اثر اهل فهم وادراك گردد . تاريخ اتمام كتاب . . . راستى درحساب تاريخ است * در همه كار راستى بهتر از اول تا آخر ، نستعليق ، بى كا ، جاى عناوين خالى مانده ، اوراق آخر نسخه ( 4 برگ ) در صحافى جابجا و در اول نسخه قرار گرفته است ، بدون جلد خلاصة الحساب ( رياضيات - عربى ) شيخ بهائى ، محمد بن حسين ، 953 - 1031 ق مختصرى است درمسائل مهم حساب كه اول قاعده را ذكر كرده وسپس چند مثال براى تمرين ذكر مىكند ، اين كتاب به سلطان حمزه بهادرخان يا سلطان حسن بهادرخان دو برادر شاه عباس صفوى تقديم شده - چنانچه در بعضى نسخه ها آمده است - اين كتاب مشتمل بر مقدمه وده باب وخاتمه مى باشد با اين عناوين : مقدمه در تعريف علم حساب باب 1 - درحساب صحاح شش فصل 2 - در حساب كسر سه مقدمه و شش فصل 3 - در استخراج مجهولات از راه تناسب 4 - در استخراج مجهولات از طريق حساب خطايين 5 - دراستخراج مجهولات از طريق عكس 6 - در مساحت در يك مقدمه و سه فصل 7 - در توابع مساحت 8 -